TRADITIONAL POLISH VODKA

Miniature of traditional Polish vodka
Miniature of traditional Polish vodka

Nhân dịp có người bạn ở CHLB Đức qua Việt Nam thăm và làm việc có mang tặng một số chai rượu vodka mini mà tay này có dịp mua trong chuyến đi công tác tại Ba Lan. Trong số chai này có nổi bật lên một chai rất đẹp với ấn tượng là cái nắp chụp trên nắp nhôm được làm bằng gỗ sồi chính hiệu, chai thủy tinh bóng loáng có in chữ nhủ vàng sang trọng. Một điều đặc biệt nữa: tuy gọi là vodka nhưng lại có màu nâu rất sậm với dòng chữ in nhủ vàng trên chai “Black Oak”. Có nghĩa là màu nâu sậm của chất rượu này là do từ nhựa của giống cây gỗ sồi đen, loại cây có phần vỏ ngoài sẩm màu và lõi gỗ có màu vàng. Bên trong chất rượu sậm màu còn có một nhánh thảo mộc nào đó. Không lẽ rượu voka cũng được ủ trong thùng gỗ sồi để cho ra chất rượu sậm màu như cognac hoặc whisky. Tò mò đi tìm hiểu mới thấy được rất nhiều điều lý thú. Té ra vodka không có nghĩa là chất rượu trong suốt như ta từng nghĩ. Qua tư liệu dưới đây cũng phần nào giải thích Ba Lan là một trong những nơi sinh ra rượu vodka.

Siwucha - Traditional Polish Vodka (Polska Wódka)

Siwucha – Rượu vodka Ba Lan truyền thống

 

Sản suất rượu vodka tự phát tại nhà (home-made) được biết đến dưới cái tên siwucha, phiên âm bằng tiếng Ba Lan là she-voo-ha có nghĩa bên tiếng Anh là moonshine. Moonshine được tạm dịch nghĩa tiếng Việt là “ánh trăng” (chú thích thêm: từ lóng trong tiếng Mỹ lại có nghĩa là “rượu lậu”). Chưng cất rượu vodka là nghề thủ công lâu đời khoảng vài trăm năm tại Ba Lan. Thời đó người ta gọi là aqua vitae (tiếng Anh là water of life và tiếng Việt có nghĩa là nước của sự sống) là một thứ rượu mạnh được sản xuất ở những vùng trải dài từ Ba Lan đến Nga từ thế kỷ thứ 12 đến thế kỷ thứ 17, vào đầu những năm 1900 đã có hàng ngàn lò rượu trải dài từ Krakow, Poznan, Silesia, Gdansk cũng như rất nhiều lò rượu vô danh khác nằm rải rác khắp nơi. Ngày nay, các hãng rượu lớn sản xuất Vodka cho thị trường tiêu thụ rượu tại Ba Lan. Tuy nhiên vẫn còn đó một thị trường sôi động của các vodka được sản xuất bằng phương pháp thủ công và cổ truyền tại nhà.

 

The making of traditional home-brewed vodka, known colloquially as siwucha (pronounced she-voo-ha, and meaning "moonshine"), has been a cottage industry in Poland for several hundred years. Known originally as aqua vitae, or "water of life," distilled spirits made there way to Poland and Russia between the 12th and 17th centuries, and by the early 1900s there were thousands of distilleries in Krakow, Poznan, Silesia and Gdansk, as well as an unknown number home-distillers. Today, distilleries produce most of the vodka consumed in Poland, but there is still a thriving market for boutique, hand-made vodkas produced by home-distillers.

Home-Brewed Polish Vodka in Krakow - It tastes much better than it looks!
Home-Brewed Polish Vodka in Krakow - It tastes much better than it looks!

Cái tên “vodka” có nguồn gốc từ tiếng Ba Lan là “woda” và tiếng Nga là “voda”, cả hai đều có nghĩa là “nước”. Cái tên này lần đầu tiên được sử dụng vào năm 1405, khi đó nó được dùng để mô tả những liều thuốc chữa bệnh trong các tài liệu của chính quyền vùng Sandomierz Voivodeship nằm ở phía tây của Ba Lan. Vào những năm 1600, chưng cất sản xuất rượu vodka được ghi nhận tại in Jerzy Potanski's Wódka lub gorzala. Tại Nga, công dụng làm thuốc chữa bệnh của rượu mạnh được chưng cất từ ngũ cốc lên men được gọi bằng tiếng Nga là vodka khlebnogo vin (tiếng Anh là vodka of bread wine, tạm dịch sang tiếng Việt là “nước của rượu bánh mì”)

 

The name "vodka" is a diminutive of the Polish word woda and the Russian word voda, both meaning "water." Its first use dates back to 1405, when it was used to describe medicinal potions listed in court documents from the Sandomierz Voivodeship region in western Poland. In the 1600s, the distillation of vodka was documented in Jerzy Potanski's Wódka lub gorzala. In Russia, the medicinal use of distilled grain spirits was also referred to as vodka khlebnogo vina, or "vodka of bread wine."

Clear Vodka vs Flavored Vodka

Vodka trong suốt và vodka ướp hương

 

Theo truyền thống, người Ba Lan thích ướp hương vodka bằng các cây cỏ hoang dại, hoa, rau củ tương tự như củ horseradish (Armoracia rusticana – một loại củ cải có kích thước nhỏ và có màu đỏ). Những loại vodka ướp hương này được gọi là wódka wytrawna (seasoned vodka – vodka ướp) đại diện đặc trưng của từng vùng miền nơi chúng được sản xuất ra. Loại vodka nguyên chất không ướp hương được gọi là wódki czyste (clear vodka)

 

Traditionally, the Poles like to flavor their vodka with wild grasses, flowers, or various root vegetables which can be similar to the horseradish root (Armoracia rusticana). These flavored vodkas are called wódka wytrawna, or "seasoned vodkas," and they tend to represent the flavor and smell of the particular region from which they originate. Pure, unflavored vodka is called wódki czyste, or "clear vodkas" (aka clear vodkas).

Rye & Grain vs Potato Vodka

So sánh giữa vodka làm từ khoai tây và vodka từ ngũ cốc & lúa mạch đen

 

Tất cả mọi người đều nhất trí rằng vodka tinh khiết nhất và êm dịu nhất ngày nay được chưng cất từ khoai tây, lúa mì spenta (Triticum spelta) hoặc lúa mạch đen (Secale cereale). Những loại được làm từ lúa mì wheat (Triticum aestivum), malt của lúa mạch (Hordeum vulgare) hoặc bắp cho ra chất lượng rượu thấp hơn. Tuy nhiên cũng không thể kết luận rằng những loại ngũ cốc có ít chất đường bột không thể làm ra một loại vodka ngon. Quy trình sản xuất như lên men, tinh lọc than… đóng vai trò quan trọng đến thành phẩm cuối cùng. Mặc dù ngày nay vodka còn được lên men từ nho, mật rỉ đường, đậu nành, củ cải đường, mía, sữa…nhưng loại vodka truyền thống phải được sản xuất từ khoai tây hoặc ngũ cốc thuộc phân họ Triticeae. Sự khác biệt này dẫn đến tranh cãi trong cộng đồng Châu Âu bởi vì một số quốc gia trong nhóm này tranh giành quyền sử dụng từ “vodka”. Mãi đến khi Liên bang Xô Viết (Liên Xô) tan rã và tiếp theo là phong trào cải cách chính trị thì toàn bộ vodka tại Ba Lan trước đây được độc quyền sản xuất bởi một công ty nhà nước mang tên Polmos, còn có tên tắt là Polski Monopol Spirytusowy. Năm 1990, Polmos bị phân chia thành nhiều công ty độc lập khác nhau và hầu hết bị tư hữu hóa, chỉ giữ lại một số cổ phần của nhà nước.

 

The general consensus is that the smoothest and purest tasting vodka is now distilled from either potatoes, spelt (Triticum spelta) or rye (Secale cereale), with those made from common wheat (Triticum aestivum), barley malt (Hordeum vulgare) and corn being of a slightly lower stature. This is not to say that good tasting vodka cannot be made from lesser grains or sugars, and the distilling process itself (fermentation, charcoal filtration, etc.) can also play an important role in the taste of the final product.

Although vodka can also be distilled from grapes, molasses, soy, sugar beets, sugar cane and whey, the term "traditional vodka" would typically refer to spirits made with either potatoes or grains from the Triticeae subfamily of grasses. This distinction has even led to legal challenges within the European Union, as several EU countries fight over the proper use of the term"vodka."

Up until the fall of the Soviet Union and the political reforms that followed, all vodka in Poland was produced by a state-run monopoly called Polmos, an acronym for "Polski Monopol Spirytusowy," or "Polish Spirit Monopoly." In 1990, Polmos was divided into several independant companies, most of which were privatized, with a hand full remaining under state ownership.

10 of the Best Polish Vodkas

10 loại vodka Ba Lan ngon nhất

 

Có lẽ không có nơi nào trên trái đất này có nhiều thương hiệu vodka để chọn như ở tại Ba Lan. Mặc dù có cả trăm loại vodka Ba Lan nhưng chỉ có một số ít được bán tại Mỹ. Trong những năm gần đây, nhà sản sản xuất rượu vodka Ba Lan mang thương hiệu Belvedere và Chopin nổi bật bên cạnh các thương hiệu Stolichnaya, Smirnoff, Finlandia, Absolut và Grey Goose. Thế thì loại nào là tốt nhất? Sau đây là một số loại vodka Ba Lan nổi tiếng có chất lượng cao.

 

There may be no other place on earth that has as many varieties and brands of vodka to choose from. Although there are literally hundreds of brands of Polish vodka, only a fraction are available within the United States. In recent years, the Polish producers Belvedere and Chopin have given stalwarts such as Stolichnaya, Smirnoff, Finlandia, Absolut and Grey Goose a run for their money. So which Polish vodka is the best? Here is a short list of some of the most notable premium vodkas.

Best Premium 'Luxury' Polish Vodkas (Wódki Czyste)

Các loại vodka hảo hạng sang trọng

 

1. Pan Tadeusz

 

Vodka sản xuất từ lúa mạch đen. Rất êm, tinh khiết, không có hậu vị . Giá cả phải chăng

Nhà sản xuất: V&S Luksusowa, Zielona Góra S.A.

Độ cồn: 80 proof

Phiên âm tên gọi pan ta-day-oosh

www.vsluksusowa.pl

 

Rye grain vodka. Ultra smooth, pure, and delicate with no aftertaste. Very affordable.

Producer/Distiller: V&S Luksusowa, Zielona Góra S.A.

Proof: 80

Pronunciation: pan ta-day-oosh (named after the poem by Adam Mickiewicz)

www.vsluksusowa.pl

 

Pan Tadeusz vodka
Pan Tadeusz vodka

2. Chopin

 

Vodka sản xuất từ khoai tây. Rất em dịu và tinh khiết. Phổ biến dễ tìm nhưng giá hơi cao.

Nhà sản xuât: Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos tại Siedlce

Độ cồn: 80 proof

Phiên âm tên gọi: show-pan (tên đặt theo nhạc sĩ người Ba Lan Frédéric Chopin)

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Potato vodka which is very smooth and pure. Easy to find, but can be pricey.

Producer/Distiller: Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos in Siedlce

Proof: 80

Pronunciation: show-pan (named after the Polish composer Frédéric Chopin)

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Miniature of Chopin
Miniature of Chopin

3. Luksusowa

 

Vodka được sản xuất từ khoai tây thuộc các vùng bờ biển Baltic. Luksusowa trong tiếng Ba Lan có nghĩa là “xa xỉ - xa hoa”

Nhà sản xuất: V&S Luksusowa Zielona Gora S.A.

Độ cồn 80 proof

Phiên âm tên gọi look-su-sova

www.luksusowa.net

 

Potato vodka from Baltic coast region. Luksusowa is Polish word for "luxury." Very smooth.

Producer/Distiller: V&S Luksusowa Zielona Gora S.A.

Proof: 80

Pronunciation: look-su-sova

www.luksusowa.net

 

Lukusowa vodka
Lukusowa vodka

4. Belvedere

 

Vodka được sản xuất từ lúa mạch đen. Rất êm dịu cho nhóm vodka lên men từ hạt ngũ cốc. Phổ thông dễ tìm, giá rẻ hơn Chopin

Nhà sản xuât: Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos tại Siedlce

Độ cồn 80 proof

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Rye grain vodka. Very smooth for a grain vodka. Common, and less expensive than Chopin.

Producer/Distiller: Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos in Siedlce

Proof: 80

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Miniature of Belvedere
Miniature of Belvedere

5. Siwucha

 

Vodka lên men từ ngũ cốc. Mang hương vị gỗ sồi và gia vị. Siwucha theo ngôn ngữ slavic có nghĩa là “ánh trăng” hoặc “rượu được sản xuất thủ công tại nhà”

Nhà sản xuất: Polmos

Độ cồn 80 proof

Phiên âm: she-voo-ha

www.polmos.torun.pl

 

Grain vodka. Hints of spice & oak. Siwucha is Slavic for 'moonshine' or 'home-brew.'

Producer/Distiller: Polmos

Proof: 80

Pronunciation: she-voo-ha

www.polmos.torun.pl

 

Best Flavored Polish Vodkas (Wódki Wytrawna)

Các loại vodka ướp hương tốt nhất

 

1. Dziegielówka

 

Vodka sản xuất từ ngũ cốc và được ướp hương hoa và các vị thảo mộc. Mang hương hoa oải hương, bạch chỉ, bạc hà

Cách uống: uống nguyên chất không đá hoặc với đá

Độ cồn 76 proof

Phiên âm: djeo-gloof-ka

www.nisskosher.pl

 

Grain vodka flavored with herbs & flowers. Delicate flavor of lavender, angelica, & oregano flower.

Serving Suggestion: Ice cold or room temp, straight up

Proof: 76

Pronunciation: djeo-gloof-ka

www.nisskosher.pl

 

2. Debowa Polska Oak Tree Vodka

 

Vodka được làm từ ngũ cốc và được ướp hương hoa Elder (hoa cơm cháy) và hương gỗ sồi tự nhiên

Nhà sản xuất: Stanley Stawski Distributing Co.

Cách uống : uống nguyên chất không đá hoặc với đá

Độ cồn 76 proof

Phiên âm: dao-bo-va

www.debowa.pl

Tại Ba Lan, vodka được Hội Nghề Thủ Công Wielkopolska đánh giá hàng năm và loại Debowa Polska Oak Tree Vodka luôn đoạt giải Top Dobre bo Polskie (tiếng Anh là "Good because Polish")

 

Grain vodka flavored with black elder flowers, and seasoned in natural oak wood.

Producer/Distiller: Stanley Stawski Distributing Co.

Serving Suggestion: Ice cold or room temp, straight up

Proof: 76

Pronunciation: dao-bo-va

www.debowa.pl

Within poland, vodkas are judged each year by the Wielkopolska Chamber of Handicraft, and Debowa Polska Oak Tree Vodka has been constantly awarded the top Dobre bo Polskie, or "Good because Polish" award.

Debowa Bolska
Debowa Bolska

3. Imbirowa Wódka

 

Vodka được sản xuất từ ngũ cốc và được ướp hương hoa các loài thảo mộc và gừng

Nhà sản xuất: Polmos Bialystok

Cách uống : uống nguyên chất không đá hoặc với đá

Độ cồn 80 proof

Phiên âm: eem-beer-ofka

www.polmos.bialystok.pl

 

Grain vodka flavored with floral herbs and ginger.

Producer/Distiller: Polmos Bialystok

Serving Suggestion: Ice cold or room temp, straight up

Proof: 80

Pronunciation: eem-beer-ofka

www.polmos.bialystok.pl

 

Imbirowa vodka
Imbirowa vodka

4. Klosówka Wódka

 

Vodka được sản sản xuất từ lúa mạch đen và ướp hương Lebiodka pospolita (kinh giới) và vỏ cây lúa mạch zbozowego

Nhà sản xuất: Bartex Bartol Sp.J., Nowy Tomysl

Độ cồn 80 proof

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Grain (rye) vodka flavored with Lebiodka pospolita (Origanum vulgare) and zbozowego rye husk.

Producer/Distiller: Bartex Bartol Sp.J., Nowy Tomysl

Serving Suggestion: Ice cold, straight up

Proof: 80

Pronunciation:

www.polmos-siedlce.com.pl

 

5. Zubrówka

 

Vodka được sản xuất từ lúa mạch đen và ướp hương các loại thảo mộc và cỏ Bison

Nhà sản xuất: : Polmos Bialystok

Cách uống: uống nguyên chất hoặc pha với nước ép táo.

Độ cồn: 80 proof

Phiên âm: zhuh-broov-kah

www.bisonbrandvodka.net

 

Grain (rye) vodka heavily flavored with herbs and Bison grass. Can be an acquired taste.

Producer/Distiller: Polmos Bialystok

Serving Suggestion: Straight up, or mixed with apple juice

Proof: 80

Pronunciation: zhuh-broov-kah

www.bisonbrandvodka.net

 

Polish 'Special Occasion' Vodkas

Các loại vodka Ba Lan dành cho dịp đặc biệt

 

Krzeska Wódka

 

Vodka được sản xuất từ lúa mạch đen từ vùng Podlasie. Rát nặng, mùi gia vị đinh hương

Nhà sản xuất: Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos in Siedlce

Dịp uống: thức uống mùa đông – uống trong suốt những ngày nghỉ đông.

Độ cồn: 80 proof

Phiên âm: ker-shes-ka

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Rye vodka flavored with herbs from Podlasie region. Very strong, spicy flavor of gozdzik (clove).

Producer/Distiller: Podlaska Wytwórnia Wódek Polmos in Siedlce

Serving Suggestion: Serve during the holidays - a winter beverage.

Proof: 80

Pronunciation: ker-shes-ka

www.polmos-siedlce.com.pl

 

Krzeska vodka
Krzeska vodka

Old Krupnik

 

Knupnik là loại rượu mật ong, một loại rượu vodka ngọt truyền thống của Ba Lan

Nhà sản xuất: Destylarnia Sobieski S.A., Polmos Starogard Gdanski

Cách uống và dịp uống: uống ướp lạnh hoặc uống ở nhiệt độ bình thường trong các ngày nghỉ

Độ cồn: 80 proof

Phiên âm: kroop’-nik

www.wodki.gda.pl

 

Krupnik Polish 'Honey Liqueur' is a traditional sweet vodka

Producer/Distiller: Destylarnia Sobieski S.A., Polmos Starogard Gdanski

Serving Suggestion: Serve cold or room temp during the holidays

Proof: 80

Pronunciation: kroop'-nik

www.wodki.gda.pl

 

Krupnik vodka
Krupnik vodka

Serving Polish Vodka

Cách uống vodka Ba Lan

 

Mặc dù cách uống thông dụng của người phương tây là uống nguyên chất ướp rất lạnh từ tủ đông đá, ở tại Ba Lan người ta còn uống ở nhiệt độ phòng bình thường, hoặc ướp lạnh nhẹ. Vodka Ba Lan có độ cồn trung bình 40% do đó có thể để trong ngăn đông đá mà không sợ vật chất giãn nở. Không thể gọi “một bữa ăn truyền thống theo kiểu Ba Lan” nếu như không được phục vụ thức uống vodka Ba Lan truyền thống. Từ gọi truyền thống khi các bạn bè ngồi uống vodka cụng ly với nhau là "nostrovia" có nghĩa là chúc sức khỏe (good health hoặc to your health)

 

Although the preferred serving temperature for the wester palate is strait from the freezer, in Poland, vodka is consumed at room temperature, or with a slight chill. Polish vodka averages around 40% alcohol, so it can be stored in the freezer without expansion. No traditional Polish meal would be complete without a liberal helping of traditional Polish vodka. When sharing vodka with friends in Poland, the traditional Polish toast is "nostrovia," or "good health," "to your health."

Sliwowica

 

Nếu bạn muốn nếm thử một sự khác biệt, hãy thử một thứ rượu Ba Lan mang tên Sliwowica (phiên âm là 'shlee-vo-vee-tsah') được làm từ quả mận (plum) và có độ cồn rất cao lên đến 150 proof (70%) hoặc cá biêt có thể có độ cồn cao hơn nữa! Sliwowica mạnh đến nỗi nó được người Ba Lan dùng làm thuốc chữa bệnh về đường hô hấp và bạch cầu.

 

For something really different, try a Polish liquor called Sliwowica, (pronounced 'shlee-vo-vee-tsah') which is made from plums and plum brandy, and can be as strong as 150 proof (70%) or more! Sliwowica is so strong it is considered to be medicinal by many Poles, supposedly curing a host of respiratory ailments and malities.

Alcoholism in Poland

 

Sức tiêu thụ rượu bia là một phần không thể tách rời khỏi truyền thống xã hội của Ba Lan, và theo Tổ chức Nghiên cứu Liên bang của Thư Viện Quốc Gia Hoa Kỳ: lượng tiêu thụ rượu bia trên đầu người tại Ba Lan, Nga và các nước Slavik cao hơn mức trung bình của các nước Châu Âu khác. Khuynh hướng này phát triển trong suốt kỷ nguyên dưới thời cộng sản và phát triển trong suốt những năm 1980. Vào năm 1980, trung bình một người đàn ông trên 16 tuổi tiêu thụ khoảng rượu tương đương với 16,60 lít cồn nguyên chất (tham khảo countrystudies.us). Mặc dù mức tiêu thụ rượu bia còn cao so với mức trung bình tại Châu Âu nhưng mức này có khuynh hướng đi xuống. Theo một báo cáo của Medycyna Ogólna (B. Skretowicz and J. Schabowski) vào năm 2004: mức tiêu thụ tính trên đầu người vào khoảng 7 lít cồn 100% trong khoảng 1998 – 2000, nhóm tuổi 40 đến 49 tuổi là nhóm tiêu thụ rượu nhiều nhất. Trong nỗ lực chiến đấu chống lại nạn nghiện rượu, chính quyền Ba Lan đã cấm quảng cáo rượu mạnh, Bộ Y Tế Ba Lan cũng đang cố gắng hạn chế quảng cáo bia.

 

The consumption of alcoholic beverages has been an integral part of Polish social tradition, and according to the U.S. Library of Congress' Federal Research Division, per capita consumption in Poland, Russia and other Slavik countries is well above the European average. This trend began during the communist era, and steadily increased through the 1980s. In 1980 the average male Pole over sixteen years of age consumed the equivalent of 16.6 liters of pure alcohol per year (see: countrystudies.us). Although consumption remains higher that the EU average, it is on a downward trajectory. According to a 2004 report in Medycyna Ogólna (B. Skretowicz and J. Schabowski) the mean consumption of alcohol beverages per capita was about 7 litres of 100% alcohol during the period between 1998-2000, with adults between the ages of 40 to 49 consume the greatest amount. In an effort to combat alcoholism, the Polish government has banned the advertising of hard liquor, and the Polish Ministry of Health is now seeking to limit the advertising of beer as well.

 

Tiêu thụ vodka và một phần quan trọng trong nền văn hóa Ba Lan, một bộ phận không thể tách rời trong thói quen sinh hoạt của người Ba Lan. Uống rượu vodka là một phần không thể thiếu trong bữa ăn truyền thống Ba Lan nhưng nên điều tiết việc ăn uống này trong lúc không lái xe. Uống có chừng mực và tuyệt đối không được vừa uống rượu vừa lái xe.

 

The consumption of vodka is an important part of the Polish culture, and an integral part of the "Polish experience." In moderation, and absent the presence of a motor vehicle, it is an essential part of any traditional Polish meal, but remember to always drink responsibly, and never mix drinking and driving! See: madd.org

Jack Kao

05/2011

 

Khi copy xin vui lòng ghi nguồn trích dẫn từ http://kao-miniature.jimdo.com

Write a comment

Comments: 4
  • #1

    air jordan shoes (Monday, 10 October 2011 22:03)

    I found that most people choose as your website, I believe that this site has very good writing. I often come here to visit, be grateful.

  • #2

    Pawel (Wednesday, 04 April 2012 18:39)

    will be restored quickly

  • #3

    Nana (Thursday, 05 April 2012 04:54)

    THX for info

  • #4

    Sam (Tuesday, 21 August 2012 16:45)

    Hay quá, anh cho e xin một chai nắp gỗ nhé:-)

LIKE US ON FACEBOOK

MY FANPAGE

Free counters!

VISIT OUR CLUB AT:

www.vietnamliquorclub.com